۱۵٫۸ میلیون یهودی در جهان در سال ۲۰۲۵، کمتر از ۱۹۳۹

طبق گزارشی که ادارهٔ مرکزی آمار اسرائیل در آوریل ۲۰۲۶ منتشر کرد، در آغاز سال ۲۰۲۵ ۱۵٫۸ میلیون یهودی در جهان زندگی می‌کردند. همین نهاد جمعیت یهودیان را در سال ۱۹۳۹، در آستانهٔ جنگ جهانی دوم، ۱۶٫۶ میلیون نفر برآورد می‌کند. در ۱۹۴۵ حدود ۱۱ میلیون یهودی زنده مانده بودند. جمعیت یهودیان جهان از آن پس افزایش یافته، اما هنوز به سطح پیش از هولوکاست نرسیده است ¹²³⁵.

در پایان ۲۰۲۴، استان استانبول به‌تنهایی تقریباً همین تعداد سکنه داشت؛ ۱۵٫۷ میلیون نفر. سازمان ملل جمعیت جهان در ۲۰۲۵ را حدود ۸٫۲ میلیارد نفر برآورد می‌کند. بنابراین سهم یهودیان حدود ۰٫۲ درصد است، یعنی دو نفر از هر هزار نفر ¹²¹³¹⁴.

یهودیان جهان کجا زندگی می‌کنند؟

در آغاز ۲۰۲۵ حدود ۴۵ درصد یهودیان جهان در اسرائیل و حدود ۴۰ درصد در آمریکا زندگی می‌کردند. اسرائیل در میان کشورها رتبهٔ نخست را داشت، هرچند اکثریت یهودیان همچنان در دیاسپورا، یعنی بیرون از اسرائیل، می‌زیستند. از حدود ۸٫۶ میلیون یهودی دیاسپورا، نزدیک به ۶٫۳ میلیون نفر در آمریکا به سر می‌بردند. تفاضل این دو رقم گرد‌شده برای همهٔ کشورهای دیگر روی هم حدود ۲٫۳ میلیون نفر است ¹².

کشور محل اقامت	برآورد جمعیت یهودی در آغاز ۲۰۲۵ 12
اسرائیل	۷٬۲۰۰٬۰۰۰
ایالات متحدهٔ آمریکا	۶٬۳۰۰٬۰۰۰
فرانسه	۴۳۶٬۰۰۰
کانادا	۴۰۷٬۰۰۰
بریتانیا	۳۱۵٬۰۰۰
آرژانتین	۱۶۸٬۰۰۰
آلمان	۱۲۶٬۰۰۰
روسیه	۱۲۰٬۰۰۰
استرالیا	۱۱۷٬۰۰۰

جدول ساکنان را در همهٔ گروه‌های سنی در بر می‌گیرد. آمار اسرائیل بر پایهٔ ثبت جمعیت است و ساکنان یهودی اورشلیم شرقی، کرانهٔ باختری و بلندی‌های جولان را نیز شامل می‌شود. در دیاسپورا جمعیت‌شناسان آنچه «جمعیت هسته‌ای یهودیان» می‌نامند برآورد می‌کنند. این گروه یهودیان بی‌دین را هم در بر می‌گیرد ^13101217.

آمریکا نشان می‌دهد که انتخاب تعریف چه اثری دارد. مؤسسهٔ پیو در پیمایش سال ۲۰۲۰ آمریکا شمار یهودیان را با احتساب کودکان ۷٫۵ میلیون نفر تخمین زد. برای مثال کودکانی را هم لحاظ کرد که به گفتهٔ یکی از والدین هم با آیین یهود و هم با دینی دیگر بزرگ می‌شدند ¹⁶. سرجیو دلاپرگولا بر پایهٔ این پیمایش ابتدا جمعیت هسته‌ای یهودیان آمریکا را حدود ۶ میلیون نفر برآورد کرد. سپس با بررسی داده‌های فردی رقم را به ۶٫۳ میلیون رساند ¹²¹⁶. به این ترتیب رقم روی کاغذ می‌تواند عوض شود بی‌آنکه کسی به دنیا آمده یا مهاجرت کرده باشد ³¹²¹⁶.

فرانسه، بزرگ‌ترین جامعهٔ یهودی اروپا

برآورد سالنامهٔ یهودیان آمریکا برای اول ژانویهٔ ۲۰۰۰، ۵۲۱ هزار یهودی ساکن فرانسه بود ⁶. یک پیمایش ملی در ۲۰۰۲ پژوهشگران را به برآورد حدود ۵۰۰ هزار نفر برای جمعیت هسته‌ای رساند. در آغاز ۲۰۲۵ رقم ۴۳۶ هزار نفر بود. به این ترتیب فرانسه بزرگ‌ترین جامعهٔ یهودی اروپا و سومین جامعهٔ یهودی جهان را دارد. بخشی از این تاریخ به دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ بازمی‌گردد که بسیاری از خانواده‌های یهودی شمال آفریقا هم‌زمان با پایان حکومت‌های استعماری در فرانسه ساکن شدند ¹²³⁵⁶.

فرم سرشماری فرانسه دربارهٔ دین سؤال نمی‌کند. پیمایش ۲۰۰۲ در کنار جمعیت هسته‌ای حدود ۷۵ هزار عضو غیریهودیِ خانوارهای یهودی را هم شناسایی کرد. این نزدیکان برای انجمنی که پذیرای خانواده‌هاست اهمیت دارند. سالنامه برای رتبه‌بندی کشورها جمعیت هسته‌ای را ملاک می‌گیرد ³⁵.

طبق گزارش آژانس یهود که پیش از پایان دسامبر ۲۰۱۹ منتشر شد، در دههٔ ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۹ بیش از ۳۸ هزار نفر از فرانسه در چارچوب علیا (مهاجرت به اسرائیل) وارد این کشور شدند. در آمار این نهاد، سال ۲۰۱۵ با ۷٬۸۹۲ نفر بالاترین رقم را دارد. اما آماری که به تفکیک آخرین کشور محل سکونت تهیه می‌شود برای همان سال ۶٬۶۲۷ نفر از فرانسه ثبت کرده است. این مجموعه از جمله شهروندان اسرائیلیِ متولد خارج را که برای نخستین بار در اسرائیل ساکن می‌شوند کنار می‌گذارد. سال اوج در هر دو مجموعه یکسان است. طبق آمار بازنگری‌شدهٔ وزارت مهاجرت اسرائیل، در سال تقویمی ۲۰۲۵ حدود ۳٬۳۶۰ نفر از فرانسه وارد شدند ³⁴⁷¹².

این داده‌ها بخشی از کاهش جمعیت یهودی فرانسه را توضیح می‌دهند. برخی مهاجران به فرانسه بازمی‌گردند. برخی دیگر به کانادا یا آمریکا می‌روند. همچنین میان کسانی که علیا می‌کنند، همسران یا نوادگانی هستند که طبق قانون بازگشت پذیرفته می‌شوند. پس کم کردن تک‌تک تازه‌واردان به اسرائیل از جمعیت هسته‌ای یهودیان فرانسه نتیجهٔ نادرستی می‌دهد ³⁵⁷.

از یک کرانهٔ مدیترانه تا کرانهٔ دیگر

دلاپرگولا جمعیت هسته‌ای یهودیان مراکش را در سال ۱۹۷۰ حدود ۴۵ هزار و در آغاز ۲۰۲۴ حدود ۲٬۱۰۰ نفر تخمین می‌زند. برای ایران، برآورد او در همان دوره از ۷۲ هزار به حدود ۹ هزار نفر رسید. به این ترتیب ایران، کشوری غیرعرب، به‌تنهایی بیش از مجموع سه کشور عربی جدول زیر ساکن یهودی دارد ³¹².

کشور	ساکنان جمعیت هسته‌ای یهودیان در اول ژانویهٔ ۲۰۲۴، ارقام گرد‌شده 312
مراکش	۲٬۱۰۰
تونس	۱٬۰۰۰
امارات متحدهٔ عربی	۵۰۰
ایران	۹٬۰۰۰

مجموع سه کشور عربی جدول در آغاز ۲۰۲۴ حدود ۳٬۶۰۰ نفر است ³¹². کتابخانهٔ مجازی یهود برای ۲۰۲۳ در محدوده‌ای وسیع‌تر مجموعاً کمتر از ۴ هزار نفر گزارش می‌کند. جدول آن الجزایر، مصر، عراق، لیبی، مراکش، سوریه، تونس، امارات و یمن از جمله عدن را پوشش می‌دهد. لبنان و دیگر کشورهای خلیج فارس در آن نیستند ⁸. سالنامه معمولاً تنها جوامعی با دست‌کم حدود صد ساکن دائم را در ردیفی مستقل می‌آورد. بنابراین ممکن است جامعه‌ای همچنان وجود داشته باشد، هرچند نام کشورش در جدول نیامده باشد. مسافران موقت امارات نیز در برآورد لحاظ نشده‌اند ³¹².

برای شناخت خاستگاه خانوادگی فراتر از زادگاه، پیو از اکتبر ۲۰۱۴ تا مه ۲۰۱۵ با بزرگسالان یهودی در اسرائیل مصاحبه کرد. ۴۸ درصد خود را سفاردی یا مزراحی و ۴۵ درصد خود را اشکنازی معرفی کردند. پاسخ‌دهندگان می‌توانستند تبار آمیخته را نیز انتخاب کنند. برای نمونه کودکی که در اسرائیل از پدر و مادری مراکشی به دنیا آمده هم زادهٔ اسرائیل است و هم ممکن است خود را سفاردی بداند. سفاردی از لحاظ تاریخی به شبه‌جزیرهٔ ایبری و مزراحی به خاستگاه‌های خاورمیانه یا شمال آفریقا اشاره دارد. هر دو پیشینه می‌تواند در یک خانواده جمع شود. این درصدها توصیف پاسخ‌دهندگان از خود در سال‌های ۲۰۱۴ و ۲۰۱۵ است. برای مسیرهای مهاجرت به پروندهٔ کوچ یهودیان از کشورهای عربی مراجعه کنید ¹⁹.

فاصلهٔ میان آمار و تصور مردم

اتحادیهٔ ضدافترا از ژوئیهٔ ۲۰۱۳ تا فوریهٔ ۲۰۱۴ از بیش از ۵۳ هزار بزرگسال در ۱۰۲ کشور و سرزمین پرسید یهودیان چه سهمی از جمعیت جهان دارند. طبق نتایج جهانیِ وزن‌دهی‌شده که در ۲۰۱۴ منتشر شد، ۱۸ درصد گمان می‌کردند یهودیان بیش از ۱۰ درصد جمعیت جهان‌اند ¹¹. اتحادیه در آن زمان ۰٫۱۹ درصد را مبنای مقایسه می‌گرفت. پس تخمین کسانی که آن پاسخ را انتخاب کردند بیش از پنجاه برابر برآورد آن زمان بود ¹¹.

اتحادیه میزان پذیرش یازده کلیشهٔ ضدیهودی را نیز سنجید. آستانهٔ شاخص آن باور به احتمال درستی دست‌کم شش کلیشه بود. در میان کسانی که سهم یهودیان را بیش از ۱۰ درصد جمعیت جهان می‌دانستند، ۳۸ درصد به این آستانه رسیدند. در میان کسانی که این سهم را زیر یک درصد می‌دانستند، رقم ۲۸ درصد بود. این پاسخ‌های هم‌زمان نشان نمی‌دهد کدام یک بر دیگری اثر می‌گذارد ¹¹.

در بررسی ادیان جهان، پیو جمعیت مسلمانان در ۲۰۲۰ را حدود ۲ میلیارد و جمعیت یهودیان را ۱۴٫۸ میلیون برآورد کرد، یعنی حدود ۱۳۵ مسلمان به ازای هر یهودی. این مؤسسه در بیرون از اسرائیل عمدتاً به وابستگی مذهبی خوداظهاری و در اسرائیل به ثبت جمعیت تکیه می‌کند. اگر شمار مسلمانان در این بررسی را بر جمعیت هسته‌ای یهودیان در ۲۰۲۵ تقسیم کنیم، داده‌های دو سال را با دو تعریف متفاوت در هم آمیخته‌ایم ³¹⁰.

منطقهٔ برتانی فرانسه مقیاسی برای مقایسهٔ مساحت به دست می‌دهد. طبق آماری که سازمان ملل برای ۲۰۲۳ نقل کرده، مساحت اسرائیل با تعریف اسرائیلیِ محدودهٔ کشور، شامل اورشلیم شرقی و جولان، ۲۲٬۰۷۲ کیلومتر مربع است. مؤسسهٔ ملی آمار فرانسه در ویرایش ۲۰۲۵ مساحت منطقهٔ اداری برتانی را ۲۷٬۲۰۹ کیلومتر مربع می‌داند. بر این مبنا مساحت اسرائیل حدود ۸۱ درصد برتانی، یعنی حدود ۵٬۱۰۰ کیلومتر مربع کمتر است ¹⁴¹⁵.

گاه‌شمار

• ۱۸۸۰ — از حدود ۷٫۸ میلیون یهودی جهان نزدیک به سه‌چهارم در اروپای شرقی زندگی می‌کردند. مهاجرت به قارهٔ آمریکا در دهه‌های بعد این توزیع را تغییر داد ³⁵¹².
• ۱۹۰۰ — مجموعهٔ بازنگری‌شدهٔ آمار جهانی جمعیت هسته‌ای یهودیان را ۱۰٫۶ میلیون نفر می‌داند؛ نزدیک به ۳ میلیون نفر بیشتر از ۱۸۸۰ ³¹².
• ۱۹۳۹ — در آستانهٔ جنگ، ادارهٔ آمار اسرائیل ۱۶٫۶ میلیون یهودی در جهان برآورد می‌کند. حدود ۴۴۹ هزار نفر در فلسطین تحت قیمومت بریتانیا زندگی می‌کردند، نزدیک به ۳ درصد کل ¹².
• ۱۹۴۵ — تا اول مه برآورد جهانی به ۱۱ میلیون نفر رسید. نازی‌ها، متحدان و همدستانشان در هولوکاست حدود شش میلیون یهودی را کشتند. اختلاف میان دو رقم جمعیت جهان علاوه بر این کشتار، زاد و ولد و سایر مرگ‌های آن دوره را هم منعکس می‌کند ³⁵¹².
• ۱۹۴۸ — در آستانهٔ تأسیس کشور اسرائیل، ادارهٔ آمار اسرائیل جمعیت یهودیان جهان را ۱۱٫۵ میلیون نفر تخمین می‌زند. حدود ۶۵۰ هزار یهودی در قلمرو کشور آینده زندگی می‌کردند، یعنی حدود ۶ درصد کل ¹.
• ۱۹۷۰ — جمعیت هسته‌ای یهودیان جهان به حدود ۱۲٫۷ میلیون رسید. نزدیک به یک یهودی از هر پنج نفر در اسرائیل زندگی می‌کرد ³¹².
• ۲۰۰۰ — بر پایهٔ آمار جهانی بازنگری‌شده، در اول ژانویه حدود ۱۳٫۶ میلیون یهودی در جهان بودند. اندکی بیش از یک‌سوم آنان در اسرائیل می‌زیستند ³¹².
• ۲۰۲۵ — جمعیت ۱۵٫۸ میلیونی یهودیان جهان در آغاز سال هنوز حدود ۸۰۰ هزار نفر کمتر از برآورد ادارهٔ آمار اسرائیل برای سال ۱۹۳۹ بود. اکنون حدود ۸۵ درصد آنان در اسرائیل یا آمریکا زندگی می‌کنند ¹².

منابع

1. Marina Sheps, Bureau central des statistiques d’Israël, « On the Occasion of Holocaust Day, 2026 », 12 avril 2026, p. 1–2, https://www.cbs.gov.il/he/mediarelease/DocLib/2026/105/11_26_105e.pdf
2. Yaron Drukman, « Global Jewish population at 15.8 million, still below pre-Holocaust levels, new data shows », Ynet, avril 2026, https://www.ynetnews.com/jewish-world/article/ryw2ygkhzg
3. Sergio DellaPergola, « World Jewish Population, 2024 », American Jewish Year Book 2024, Springer, 2025, notamment tableaux 8.1 et 8.17, https://www.cbs.gov.il/he/Documents/World%20DellaPergola%202024%20complete.pdf
4. Zev Stub, « 2025 immigration total revised upward to 22,522 », The Times of Israel, 28 juin 2026, https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/2025-immigration-total-revised-upward-to-22522/
5. Sergio DellaPergola et L. Daniel Staetsky, « Jews in Europe at the turn of the Millennium », Institute for Jewish Policy Research, octobre 2020, https://www.jpr.org.uk/sites/default/files/attachments/JPR_2020.Jews_in_Europe_at_the_turn_of_the_Millennium.pdf
6. Sergio DellaPergola, « World Jewish Population, 2000 », American Jewish Year Book, 2000, tableau 7, https://www.jewishdatabank.org/api/download/?mediaId=bjdb%5C2000_World_Jewish_Population_%28DellaPergola%2C_AJYB_2000%29.pdf&studyId=944
7. Agence juive pour Israël, « The Jewish Agency Summarizes a Decade of Aliyah », communiqué du 22 décembre 2019, https://www.jewishagency.org/the-jewish-agency-summarizes-a-decade-of-aliyah/
8. American-Israeli Cooperative Enterprise, « Jewish Populations in the Arab World », Jewish Virtual Library, série 1948–2023, colonne 2023, https://jewishvirtuallibrary.org/jewish-populations-in-the-arab-world
9. Pew Research Center, « Israel’s Religiously Divided Society », 8 mars 2016, notamment p. 75, https://www.pewresearch.org/religion/wp-content/uploads/sites/7/2016/03/Israel-Survey-Full-Report.pdf
10. Pew Research Center, « How the Global Religious Landscape Changed From 2010 to 2020 », 9 juin 2025, synthèse et chapitres sur les musulmans et les Juifs, https://www.pewresearch.org/wp-content/uploads/sites/20/2025/06/PR_2025.06.09_global-religious-change_report.pdf
11. Anti-Defamation League, « ADL Global 100: An Index of Anti-Semitism », enquête mondiale, mai 2014, synthèse et résultats croisés, https://www.osservatorioantisemitismo.it/wp-content/uploads/2014/05/ADL-Global-100-Executive-Summary.pdf
12. Sergio DellaPergola, « World Jewish Population, 2023 », American Jewish Year Book 2023, Springer, 2024, p. 309–422, https://www.jewishdatabank.org/api/download/?mediaId=bjdb%5C2023_World_Jewish_Population_%28DellaPergola%2C_AJYB%29.pdf&studyId=1285
13. Anadolu, « İstanbul 15,7 milyon nüfusuyla 131 ülkeden daha kalabalık », données du registre de population turc, 7 février 2025, https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/istanbul-15-7-milyon-nufusuyla-131-ulkeden-daha-kalabalik/3474688
14. Division de statistique des Nations unies, World Statistics Pocketbook 2025, fiches Monde et Israël, 2025, https://unstats.un.org/UNSDWebsite/publications/pocketbook/world-stats-pocketbook-2025.pdf
15. Insee Bretagne, « Chiffres clés Bretagne 2025 », novembre 2025, https://www.insee.fr/fr/statistiques/fichier/2016662/bretagne_chiffres_cles.pdf
16. Pew, enquête américaine sur les Juifs de 2020, https://www.pewresearch.org/religion/2021/05/11/the-size-of-the-u-s-jewish-population/
17. Berman Jewish DataBank, World Jewish Population 2024, https://www.jewishdatabank.org/api/download/?mediaId=bjdb%5CWorld_Jewish_Population_2024_AJYB.pdf&studyId=1399

چکیده در ۳۰ ثانیه

اگر برای خواندن مقاله فرصت ندارید، نکات اصلی را اینجا بخوانید و پیوند آن را به اشتراک بگذارید.

1. ادارهٔ مرکزی آمار اسرائیل جمعیت یهودیان جهان را در آغاز ۲۰۲۵ حدود ۱۵٫۸ میلیون نفر برآورد می‌کند، در برابر ۱۶٫۶ میلیون در ۱۹۳۹.
2. در آغاز ۲۰۲۵ حدود ۴۵ درصد یهودیان جهان در اسرائیل و حدود ۴۰ درصد در ایالات متحده زندگی می‌کردند.
3. فرانسه در آغاز ۲۰۲۵ با جمعیت هسته‌ای برآوردشدهٔ ۴۳۶ هزار نفر، بزرگ‌ترین جامعهٔ یهودی اروپا را داشت.

اشتراک‌گذاری WhatsApp Telegram X Facebook E-mail کپی کردن پیوند دریافت خلاصهٔ تصویری

اشتباهی دیده‌اید؟ جای منبعی خالی است؟ به ما بنویسید : اشتباه را اصلاح می‌کنیم و اصلاحیه را در مقاله می‌آوریم.